رفتن به محتوا

بایدها و نبایدهای گردشگری حلال در ایران


مرداد ۸, ۱۳۹۶ اجتماعی, گردشگری, یادداشت

گردشگری حلال و ارائه نشان حلال به هتل‌ها به عنوان مهمترین زیرساخت صنعت گردشگری، موضوعی است که طی یکسال گذشته در دستور کار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گشور قرار گرفته است. جدا از نقطه نظرات ارائه شده توسط کارشناسان که عمدتا شکل انتقادی و در مخالفت با اجرای این طرح در کشور مطرح شده است در این نوشته سعی شده تا ابتدا با نگاهی کارشناسی به مبحث گردشگری حلال، موضوع ارائه نشان و گواهی حلال به هتل‌های ایرانی مورد تحلیل و ارزیابی قرار داده شود.

برای شناخت بهتر از هر موضوعی ابتدا بایستی تعریف دقیقی از آن را ارائه داد. صنعت گردشگری به عنوان پدیده‌ای چند وجهی دارای ابعاد مختلف اقتصادی، تجاری، فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی بوده و زیرمجموعه‌های متعددی اعم از گردشگری سلامت، گردشگری ورزشی، گردشگری غذا، بوم‌گردشگری، اکوتوریسم و … را شامل می‌شود. یکی از این زیرمجموعه‌ها که همواره در میان کشورهای دارای گردشگران مسلمان از رونق زیادی برخوردار بوده، گردشگری حلال است که به ارائه انواع خدمات حلال شامل سرو غذاها و نوشیدنی‌های حلال، رعایت موازین ذبح اسلامی، عدم سرو نوشیدنی‌های الکلی، خدمات تفریحی و ورزشی ویژه خانم‌ها و مجزا از آقایان و … اشاره دارد.

کشورهایی نظیر ترکیه، مالزی و سنگاپور از سردمداران این نوع از گردشگری در سطح جهان محسوب می‌شوند که به منظور افزایش درآمد و رونق صنعت گردشگری، گردشگری حلال را در صدر برنامه‌های خود قرار داده و در کنار تمامی خدماتی که برای جذب گردشگران تدارک دیده‌اند، امکانات خاصی را نیز برای استفاده از گزدشگران مسلمان فراهم آورده‌اند.

اما وضعیت گردشگری حلال در ایران به چه شکل است؟ در رابطه با لزوم رونق و توسعه گردشگری حلال در کشور در ابتدا بایستی به این نکته اشاره داشت که اجرای هر طرح و برنامه‌ای در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … در درجه مستلزم مطالعه دقیق و نیازسنجی کارشناسانه توسط دستگاه‌های متولی است زیرا تمامی تعاریف و پروژه‌هایی که در سطح دنیا به تصویب می‌رسد ناشی از نیاز برای حل یک مساله است. برای مثال ارائه طرح‌های مدیریت سبز در عرصه هتلداری که تحت عنوان “هتل سبز” مطرح می‌شود ناشی از نیاز دنیای امروزی به کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و مصرف بهینه انرژی است و یا تجهیز فضا و اتاق‌ هتل‌ها به امکانات مورد نیاز جانبازان در کشوری مانند ایران با توجه تعداد قابل توجه نیازمندان به این نوع خدمات، کاملا طبیعی و منطقی است.

در خصوص گردشگری حلال نیز ایران به عنوان کشوری اسلامی با بالاترین نسبت جمعیت مسلمان در بین تمامی کشورهای جهان دارای مساعدترین زمینه برای توسعه این گونه از گردشگری است که در صورت تجهیز زیرساخت‌ها و استانداردسازی خدمات مورد نیاز می‌تواند به راحتی گوی سبقت را از کشورهای مطرح در این حوزه ربوده و خود را به عنوان قطب اصلی گردشگری حلال در سطح جهان معرفی نماید.

علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها و استانداردسازی خدمات، اصل مهمی که به هیچ عنوان نباید از آن گذشت موضوع تبلیغات، اطلاع‌رسانی و بازاریابی با هدف جذب توریست‌های مسلمان از سراسر نقاط جهان به سمت بازار گردشگری حلال در ایران است. اطلاع‌رسانی و تبلیغات به عنوان یکی از ارکان اصلی دستیابی به موفقیت در حوزه گردشگری، امروزه به واسطه توسعه فضای مجازی به ویژه شبکه‌های اجتماعی، افق‌های جدیدی را پیش روی خود می‌بیند.

برای داشتن تحلیلی دقیق در رابطه با موضوعات مختلف در کنار اشاره به نقاط مثبت چنانچه که تا بدین جا به آن اشاره شد بایستی نقاط ضعف و کاستی‌ها را نیز مطرح کرد.

گردشگری حلال به عنوان یک کل شامل اجزاء مختلفی می‌شود که یکی از آنها هتلداری حلال است که در ایران با محوریت موضوع اعطای نشان حلال برای هتل‌ها معرفی شده است.

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی در گفتگو با اصحاب رسانه تمامی هتلداران را ملزم به دریافت نشان حلال از موسسه‌های مورد تائید این این سازمان نموده است؛ از سوی دیگر چندی پیش و با اعلام گسترده رسانه‌ها کلنگ احداث نخستین هتل حلال کشور در شهر اصفهان به زمین زده شد. تمامی این موارد در حالی مطرح می‌شود که تاکنون هیچ معیار مشخصی نه از سوی نهادهای متولی و نه موسسات موردنظر برای ارائه گواهی حلال به هتل‌ها معرفی نشده است.

موافقان و مخالفان اجرای این طرح در هتل‌ها هر کدام نظرات خاص خود را دارند. منتقدان معتقدند که هتل حلال در کشوری مانند ایران امری بدیهی است که سالهاست در جال اجراست و هیچ ضرورتی برای اخذ این نشان برای هتل‌های ایرانی وجود ندارد. از سوی دیگر موافقان عقیده دارند که هتل حلال یک حرکت جهانیست و بایستی با اجرای این حرکت در کشور به جذب گردشگران مسلمان و در نتیجه رونق اقتصادی افزود.

برای تحلیل این موضوع همانطور که در ابتدای این مطلب نیز ذکر شد ابتدا بایستی نیازسنجی دقیقی از سوی نهاد متولی که در اینجا سازمان میراث فرهنگی و معاونت گردشگری این سازمان است، صورت پذیرد. آیا هتل‌های ایرانی با توجه به شرایط حاکم و اجرای کامل و بدون نقص اصول اسلامی و موازین شرعی نیازی به کسب گواهینامه حلال دارند؟ آیا عدم بهره‌مندی از مزایای گردشگری حلال در ایران صرفا به دلیل فقدان این نشان در هتل‌هاست؟

در کنار تمامی این موارد بایستی به این نکته نیز توجه داشت که اجرای طرح‌های محتلف بدون امکان‌سنجی‌های مورد نیاز می‌تواند کل سیستم گردشگری کشور را تحت تاثیر خود قرار دهد. برای مثال با اعطای نشان حلال به هتل‌ها این شائبه در ذهن گردشگران به وجود خواهد آمد که آیا هتل‌های ایرانی تا به امروز خدمات غیر حلال ارائه داده‌اند.

موضوع دیگر نوع فعالیت شرکت‌های ارائه دهنده گواهی حلال به تاسیسات گردشگری است. هم‌اکنون و بر اساس اعلام وب‌سایت این شرکت‌ها که به راحتی قابل جستجو و مشاهده است، برخی از هتل‌ها در شهرهای مختلف کشور نشان هتل حلال را دریافت نموده‌اند که بر اساس تحقیقات شخصی بعمل آمده از این شرکت‌ها متوجه شدم که معیار و ملاک مشخصی برای اعطای این نشان وجود ندارد و هتلداران صرفا می‌توانند با تکمیل یک فرم عضویت و پرداخت هزینه‌های سالیانه این گواهی را دریافت نمایند.

با توجه به آنچه که گفته شد می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که رونق و توسعه گردشگری و هتلداری حلال در ایران بیش از اینکه نیازمند دریافت نشان و گواهی حلال توسط هتلداران باشد در گرو اطلاع‌رسانی مناسب است. کشور ایران با برخورداری از انواع محصولات و خدمات حلال که می‌تواند به گردشگران و میهمانان ارائه کند از پتانسیل بی‌نظیری در قیاس با کشورهایی مانند ترکیه و مالزی برخوردار است در حالیکه جهان اسلام اطلاعات جامع و آگاهی کافی از این موارد ندارد.

در پایان باید گفت کشور ایران تنها کشور دنیاست که تمامی محصولات و مواد اولیه در صنعت گردشگری آن حلال است. گردشگری حلال در ایران ظرفیتی بالقوه است که با استانداردسازی خدمات در کنار اطلاع‌رسانی و تبلیغات مناسب، بالفعل خواهد شد

-دکتر سید مهدی حسینی ،مدیرکل هتل هویزه تهران

پاسخ دهید

ایمیل شما منتشر نمی شود.فیلدهای ضروری علامت زده شده اند *

*

قبل
بعد