رفتن به محتوا

بررسی مشکلات شهری تهران از دیدگاه دکتر نعمت الله انوری



در مصاحبه ای  با دکتر نعمت الله انوری پژوهشگر و مدرس دانشگاه

اهم برنامه های الویت دار شورای شهر تهران بررسی شد.

این دکترای شهرسازی در گفتگو با رمزپرس درباره الگوبرداری شهری تهران نسبت به شهرهای موفق دنیا اظهار داشت :عملکرد نظام مالی مدیریت شهری پایتخت در دو دهه اخیر در مقایسه با کشورهای اروپایی و شهرهای پیشرفته جهان از روند نظام مالیه و بودجه اداره پایتخت طی ۱۵ سال اخیر نشان می‏دهد: برخلاف شهرهای پیشرفته جهان در همه سال‏های گذشته عیوب دوگانه موجود در نظام مالی مدیریت شهری باعث شده توسعه شهر به گونه‏ای پیش رود که به جای اینکه حقوق عمومی شهروندان را در اولویت قرار دهد به نفع یک گروه خاص باشد.

آقای دکتر انوری همچنین افزود : بودجه مدیریت شهری پایتخت(بودجه اداره شهر تهران) مقایسه با کشورهای جهان حاکی از آن است که در حداقل دو دهه اخیر نظام دخل و خرج شهر تهران تحت مدیریت مجموعه مدیران شهری دو ایراد اصلی دارد. ایراد اول نظام کم‌تخصص، کم‏ کارآمد و فربه اداره شهر تهران است.وی خاطر نشان کرد : دومین ایراد این نظام دخل و خرج، تعریف وارونه منبع مالی مدیریت شهری در مقایسه با شهرداری‏های شهرهای پیشرفته و توسعه‏ یافته است. به این معنا که در الگوی تامین مالی حاکم بر مدیریت شهری تهران طی ۲۰ سال اخیر، وابستگی بالای ۷۰ درصدی به نوعی از عوارض شهری وجود دارد که این نوع عوارض در بودجه اداره شهرهای پیشرفته جهان مشابه خارجی ندارد.نهایتا این عیوب که در جریان مقایسه با شهرهای اروپایی عملکرد مدیریت شهری تهران در حوزه مالی و تامین هزینه ‏های شهری شناسایی شده‏ است ساکنان شهر تهران را با مشکلات جدی مواجه کرده‏است. مهم‏ترین مشکل این فرآیند این است که حقوق عمومی شهروندان در جریان توسعه پایتخت نادیده گرفته شده یا کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نظام اداره شهر به دلیل آنکه از  نظم استاندارد جهانی در تامین مالی شهرهای جهان تبعیت نمی‏کند و یک مدل فاقد مشابه خارجی است عمل به آن در مدیریت شهری باعث شده بخش اصلی منابع مالی اداره شهر از محل صدور مجوز و امتیازهای ساختمانی برای یک گروه خاص(بسازبفروش‏ها) تامین شود که تبعات آن به شکل سلب آسایش شهروندان، گودبرداری‏های پرخطر، از بین رفتن سیما و منظر شهری و… به وجود آمده‏است.

            آقای دکتر انوری اشاهر نمود، چالش دیگری که این نظام تامین مالی اداره شهر پیش‏روی ساکنان پایتخت قرار داده است اتلاف منابع ناشی از نرخ بالای تخریب و نوسازی ساختمان‏های شهر است. طی ۵/ ۱ دهه اخیر بخش عمده‏ای از ساختمان‏های شهر که هنوز به سن فرسودگی نرسیده‏اند و عمری کمتر از ۳۰ سال دارند با هدف دریافت یک یا دو طبقه تراکم اضافه تر به راحتی از سوی مالکان تخریب می‏شود.

آقای دکتر نعمت الله انوری درباره وضعیت آلودگی هوا و نحوه کنترل آن، اینگونه بیان نمود :

منشأ آلودگي در محيط زيست از اهميت خاص و فوق العاده اي بر خوردار است و تداوم آن در محيط زيست و جامعه اثر نا مطلوبي خواهد داشت كه باعث از بين رفتن محيط طبيعي و موجودات زنده مي شودو امروزه جزءمهم ترين موضوع ومسائل نگران كننده اذهان عمومي گرديده كه در صورت بي توجهي به اين امر اثرات جبران ناپذيري بر اكوسيستم و عمر زمين خواهد داشت.

وی گفت : تهران امروزه به يكي از مناطق بحراني آلودگي هوا تبديل شده است كه در صورت عدم مقابله با اين امر و عدم ارائه راهكارهاي عملي در مقابله با اين امر رفته رفته باعث از بين رفتن اين شهر مي گردد و اين شهر را در وضعيت بحراني قرار مي دهد

این مدرس دانشگاه اضافه کرد :پس از پرداختن به تعريف آلودگي هوا ومواد آلاينده آلوده كننده هوا  حال به برخي از مهمترين دلايل الودگي هوا به طور عام مي پردازيم

وجود كارخانه ها در شهر ها و بعضا حومه شهر ها:وجود كارخانه ها در نزديكي شهر ها علاوه بر آلودگي هوا آلودگي هاي زيست محيطي را نيز به همراه خواهد داشت.دفع مواد زائد كارخانه ها باعث آلودگي زيستي و شيميايي مي شود،آلودگي كردن هوا توسط كارخانه ها سبب مسموميت هوا و به وجود آمدن وآرونگي هاي هوا،باران هاي اسيدي،مه دود فتو شيميايي خواهد شد، كه در طي زنجيره آلودگي تبديل به ابتلا به بيماري ها ي گوناگون خواهد شد كه بر اكوسيستم بشري بي تاثير نخواهد بودكه بيرون بردن كارخانه ها از شهرها قطعا باعث كاهش چشمگير آلودگي مي شود.همچنين لازم به ذكر است بطور كل وجود كارخانه ها به نفس وجود اگر موارد ايمني براي جلوگيري از آلودگي رعايت نشود في نفسه باعث آلودگي هاي محيطي مي شود كه آلودگي هوا از آن مستثني نيست. در گذشته كه وجود كار خانه ها در داخل شهر ها بيشتر بود مسئله آلودگي هوا محسوس تر بوده است.وليكن در حال حاضر با رعايت مسائل ايمني براي جلوگيري از آلودگي كار خانه ها به محيط اين مساله كم رنگ تر شده است.و هم خروج كارخانه ها از داخل شهر ها براي جلوگيري از بروز آلودگي هاي محيطي توسط كارخانه ها صورت گرفته است به هر ترتيب نمي توان اثرات سوءوجود كارخانه ها و ايجاد آلودگي محيطي را ناديده گرفت برخي كارخانه ها نظير كارخانه هاي توليد آجر يا به بيان ديگركوره هاي آجرپزي در آلودگي هاي هوا اثرات زيادي دارند.و اگر نيز در نزديكي شهر ها باشند با وزش باد باعث انتقال به مركز شهرها مي شوند .

وجود وسائل نقليه دودزا در شهرها:يكي از عوامل تشديد كننده در بروز آلودگي هوا وجود وسايل نقليه دودزا مي باشدبه طوري كه يكي از نويسندگان بيان داشته اكسيد كربن نظير اكسيد هاي ازت بيش از هر چيزي ناشي از اتومبيل هاي بنزيني مي باشد كه ايشان حدودا ۸۰% ذكر كرده اندالبته  اين امر بر كسي پوشيده نيست كه وسايل دودزا در تشديد آلودگي هوا موثر است بخصوص زماني كه با وارونگي دما در زمستان يكي شود اين امر محسوس تر مي باشد.

وجود عوامل طبيعي و مصنوعي در بروز آلودگي هوا:در خصوص عوامل طبيعي آلوده كننده هوا مي توان به آتشفشانها و غبار  و امواج دريايي و گرد وخاك ناشي از طوفان هاي صحرايي كه به شهر مي رسد اشاره كردو وجود هواي سرد كه به نگه داشتن بيشتر هواي آلوده كمك مي كند وجود زلزله ها و لاشه حيوانات نيز از اين قسم آلودگي ها به شمار مي روند.و از جمله عوامل آلوده كننده مصنوعي مي توان به بوي زباله بيمارستاني و خانگي دود سيگار دود هاي ناشي از سوخت هواپيماها و موشك ها نيروگاهاي بخار با سوخت فسيلي اشاره كرد.

آقای دکتر انوری مهمترین عوامل آلوده کننده هوای شهر تهران را اینگونه بیان نمود :

وجود كارخانه هاي واقع در غرب تهران:آلاينده هاي خارج شده از اين كارخانه ها با وزش باد از غرب به شرق به سمت شهر تهران باعث ورودالودگي اين كارخانه هاي به مركز شهر تهران مي گردد و به نظر بايد اين كار خانه ها به محل هاي ديگري  منتقل گردند

وسايل نقليه دودزا:وجود اين وسايل دودزاكه اغلب انها از عمر مفيدشان گذشته است بر بالا رفتن آلودگي هواي تهران اثر چشمگيري دارد و اين امر در فصل زمستان به علت وارونگي دما تشديد مي شود.

وارونگي دما:در فصل زمستان به علت سرما لايه هاي فوقاني باعث ماندن هواي الوده در سطح زمين شده و باعث ايجاد    پديده وارونگي دما مي گردد كه اين امر در سال هاي اخير محسوس تر بوده است.

ترافيك:وجود ترافيك در شهر تهران كه پديده اي مشكل زا در اين چند سال گذشته بوده است در ايجاد الودگي هوا بي تاثير  نمي باشد

دود سيگار و مواردي از اين دست:شايد به نظر برسد كه دود سيگار و موادي نظير آن در آلودگي هوا اثر ندارد وليكن بايد بيان داشت درست است كه دود سيگار و مواد نظير آن كم است و خيلي زود در هوا پخش مي شود وليكن بايد به اين مساله توجه كرد كه اگر اين دود با آلاينده هاي ديگر تركيب شود باعث تشديد الودگي مي شود و قطعا در هوا اثر گذار است حتي اگر كم باشد.

این پژوهشگر دانشگاه، درخصوص ويژگی های شهرداری تهران چنین اظهارنظر نمود :

تهران به عنوان پایتخت ایران، شهری پرجمعیت با مشکلاتی ریز و درشت است که حل و فصل آنها نیازمند یک مدیریت قوی و کارآمد است. مدیری که بتواند به دور از هیاهوهای سیاسی و سیاست‌زدگی، شهروندان تهرانی را راضی نگه دارد. از سوی دیگر مدیریت تهران به عنوان نماد کشور ایران، از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که نظم پایتخت می تواند نشانه ای بر نظم مدیریت کشوری     در سطح کلان تر باشد. به همین دلیل است که انتخاب درست شهردار برای تهران از اهمیت بسیاری برخوردار است.

وی بیان کرد یک مدیر شهری موفق باید بتواند در دنیای رقابتی، نقاط قوت و ضعف شهر خود را شناخته و در صدد تقویت مزایای ر  قابتی آن برآید و باید بتواند از تمام متخصصان علوم شهری و انسانی برای برنامه ریزی شهری کمک بگیرد و تنها به معماران و شهرسازان اتکاء صرف نداشته باشد. به عبارت دیگر او باید به برنامه ریزی و مدیریت شهری، با دیدی همه جانبه نگاه کند و تنها مدیر عملیات عمرانی نباشد.

دکتر انوری افزود : در عصر امروز اما  ارتباطات بین شهروندان با محیط شهر،  محیط شهر با شهروندان، شهروندان با مدیران شهری و مدیران شهری با شهروندان  بسیار حایز اهمیت است. یک شهردار موفق برای تهران باید این ارتباطات را  بخوبی درک کرده و بر این فرایندهای ارتباطی، به گونه ای کارآ مدیریت کند. مدیر شهری باید در جهت برطرف سازی موانع ارتباطی، تلاش کرده  و برای تسهیل هرچه بیشتر ارتباطات، کوشش به عمل آورد.

آقای دکتر انوری به عنوان مدرس دانشگاه و مدیر اجرایی با سابقه درخصوص نقش شایسته سالاری در بهبود وضعیت  مدیریت شهری تهران تأکید نمود و عنوان کرد :مفهوم شایسته سالاری به اجمال، شناسایی، گزینش، جلب و جذب مداوم نیروها و سپس فراهم کردن زمینه های اعمال مدیریت حسب توانمندی هایشان است. در جوامعی که در آن روابط بر ضوابط و توارث بر اکتساب فایق است، شایسته سالاری در هاله ای از ابهام قرار دارد. تمشیت امور به دست افراد، صرفاً بر شایستگی استوار نیست، بلکه عوامل عدیده ای که ذاتی و اکتسابی افراد نیست، دراین میان دخیل می شود.در سطوح مدیریتی، چون وظایف مدیران، همانند مشاغل مجریان چندان ساختار یافته نیست شناسایی افراد شایسته امری بسیار مشکل و پیچیده است. در بسیاری از زمینه ها، وضعیت کاری مدیران متأثر از عوامل مهار ناپذیر است.

دکتر انوری اشاره کرد : معمولاًمدیران از فرصت ها و برخورداری های شغلی، قدرت و ثروت بهره مندند. در نتیجه امکان تفوق روابط بر ضوابط بیشتر است. لذا اولین و مهم ترین گام در شایسته سالاری، شایسته خواهی است. این موضوع، سالهاست که در کشورهای غربی در حال پیگیری است. البته باید توجه داشت که شایسته سالاری در تمامی سطوح، در حال پیگیری است و محدود به سطح مدیران نمی شود. آنچه مهم است اینکه شایسته سالاری باید از بالاترین سطح آغاز گردد. در نهایت شایسته سالاری ضرورت نجات و توسعه شهر است.

پاسخ دهید

ایمیل شما منتشر نمی شود.فیلدهای ضروری علامت زده شده اند *

*

قبل
بعد